‘Araç Muayene’ ile ilgili yazılar

Araç muayene istasyonları projesi

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü (KUGM)

1. Araç Muayenesi ve Araç Muayene İstasyonları
2. Mevcut Durum
3. Araç Muayene İstasyonları Projesi
3.1 Proje İle Hedeflenen Faydalar
3.2 Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar
3.3 Proje Yapısı
3.4 Muayene İstasyonları:
3.5 Muayene Kanalları
3.6 Bilgisayar ve Veri İşleme Sistemi
3.7 Personel Durumu
3.8 Muayene Araç ve Gereçleri
3.9 Kalite Yönetim Sistemi
3.10 İş Ortaklığı
3.11 Araç Muayenesinin Yapılması
3.12 Denetim

1. Araç Muayenesi ve Araç Muayene İstasyonları Karayolu Trafik Kanunu gereğince, motorlu araçların, modeline bakılmaksızın belirli aralıklarla teknik denetimlerinin (periyodik muayene) yapılması gerekmektedir. Zamanında teknik kontrolü yapılmamış yada yaptırıldığı halde tespit edilen kusuru giderilmemiş araçların trafiğe çıkarılmaları yasaktır ve cezayı gerektiren bir durumdur.

2. Mevcut Durum Ülkemizde araçların muayenesi; 1985 yılına kadar Karayolları Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından yapılmaktaydı. 1985 yılından itibaren ise, Ülkemizde araçların teknik denetimleri Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı tesisler, kamptreyler veya kurum dışı yerlerde yapılmaktadır. Bu denetimler genellikle cihazsız olarak ve göz ile kontrol suretiyle yapılmaktadır. Gerçekte, denetimlerin taşıt teknikleri konusunda eğitilmiş personellerce ve gereken cihazlarla donatılmış ”muayene kanalı” bulunan muayene istasyonlarında yapılması gerekmektedir.

Araç sahipleri ve sürücülerinin konuya gerekli önemi vermemeleri ve denetimlerin de olması gereken şekilde yapılmaması sonucu; ışık, fren ve direksiyon donanımları, lastik durumu, gürültü ve egsoz emisyonları bakımlarından tehlikeli ve zararlı olan pek çok taşıtın trafik içinde olduğu bilindiği halde bu tür araçlara gereken müdahale yapılmamaktadır. Bu durumda da teknik arızadan kaynaklanan ve ağır sonuçlar yaratan trafik kazalarına sıkça rastlanmakta, kentlerde gürültü ve hava kirliliği açılarından insan sağlığını tehdit edici bir ortam oluşmaktadır.

3. Araç Muayene İstasyonları Projesi Başta karayolunda seyreden araçlarının teknik muayenelerini daha etkin ve sağlıklı bir şekilde yapılması ve bu suretle araçlar bakımından karayolu trafik güvenliğini sağlanması olmak üzere, vatandaşların ödedikleri muayene ücretinin karşılığı olan hizmeti alabilmesi amacıyla araç muayenelerinin ve muayene istasyonları konusunda bir modernleşme projesi geliştirilmiştir.

Bu kapsamda; 04.06.2003 tarihli Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile araç muayene istasyonları özelleştirme kapsamına alınmıştır.

2004 ve 2005 yıllarında Karayolları Trafik Kanununda yapılan değişiklikler ile araçların muayenelerini yapmak veya yaptırmak görevi Ulaştırma Bakanlığı’na devredilmiş ve Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile yetki verilmesi halinde muayenelerin yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait istasyonlarında yapılmasının yolu açılmıştır.

Bakanlığımız tarafından hazırlanan, Avrupa Birliği Mevzuatı ile uyumlu (96/96/EC Sayılı Konsey Direktifi),”Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik” 23.09.2004 tarih ve 25592 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yapılan özelleştirme ihalesi, Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. – TÜV SÜD Teknik Güvenlik ve Kalite Denetim Ticaret Ltd. Şti. ve Akfen Holding A.Ş.’den oluşan Ortak Girişim Grubunca toplam 613.5 Milyon Dolarlık en yüksek teklif ile 20 yıllığına alınmıştır.

Ortak Girişim Grubu araç muayene istasyonlarının işletilmesi için Tüv Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş (TüvTürk) adında bir sermaye şirketi kurmuştur.

3.1 Proje İle Hedeflenen Faydalar
Trafik güvenliği artacak, araçların teknik aksamından doğan kazalar azalarak sağlıklı ulaşım yapılacaktır.

Araçların yakıt ve işletme giderlerinden tasarruf edilecektir.

Personel, yedek parça ve piyasada yapılan onarımlar disipline edilecektir.

Araç kayıt sisteminden yararlanılarak taşıt tekniğine yardımcı olacak bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi sağlanarak

imalat ve teknoloji sektörüne yardımcı olunacaktır.

Kamu kaynaklarından bir harcama yapmadan yabancı yatırımcı ve sermaye girişi sağlanacaktır.

Yaklaşık 200 milyon ABD Doları civarında yatırım yapılacaktır.

Yeni bir istihdam alanı (asgari 1600 personel) ortaya çıkacaktır.

Vatandaşa ilave bir yük getirilmeyecektir.

Muayene edilen araç sayısı artacaktır.

Avrupa Birliği standartlarında araç muayenesi yapılacak ve ülkemiz araçlarına Avrupa ülkelerinde sorunsuz bir şekilde seyahat etmeleri sağlanacaktır.

3.2 Proje Kapsamında Yapılan Çalışmalar
Devir sözleşmesinin imzalanmasına müteakip, araç muayene istasyonlarının açılması ve işletilmesinden sorumlu olacak yeni şirket; kuruluş ve şirketin organizasyon yapısı başta olmak üzere; istasyonlarda çalışacak personelin eğitimi, istasyon binalarının projeleri, dizaynları, test işlemlerinde kullanılacak ekipmanlar, muayenelerin yapılmasına ilişkin operasyonel işlemler, alt işleticilerle ilgili iş ortaklığı sistemi, çeşitli kamu kurumlarıyla bağlantıları içeren bilgi işlem sistemi ve kalite yönetim sistemi konularındaki çalışmaları sürdürmektedir.

3.3 Proje Yapısı
Proje sonunda yetkilendirilen firma tarafından, iş ortaklarıyla birlikte, trafik güvenliği ve müşteri memnuniyetini yükseltmek amacıyla, uluslararası standartlarda en az 189 araç muayene istasyonu ve 38-81 mobil istasyon kurulacaktır. İyi eğitilmiş, güvenilir ve saygın görevlilerle bu istasyonların işletilmesi hedeflemektedir.

3.4 Muayene İstasyonları:
Proje kapsamında, firma tarafından, 189 arazi, bina, ekipmanlar ve buralarda çalışacak personele verilecek eğitim için yaklaşık 200 milyon ABD Doları yatırım yapılacaktır.

Tüm ülkede, 81 il ve 88 ilçede ihale şartlarını ve müşteri beklentilerini karşılayan, araçların muayenesini eksiksiz sağlayan, modern çelik yapıdaki araç muayene istasyonları inşa edilecektir.

Tüm istasyonların inşaat ihalesi hazırlık aşamasındadır ve Eylül ayı içinde ihaleye çıkarılacaktır. Müteahhit firmaların belirlenmesinden sonra 189 adet istasyon inşaatı 2006 yılı içinde tamamlanacaktır.

Bununla birlikte, Elazığ ve Yalova’da istasyon amirlerinin eğitimlerinin sağlanabilmesi için 2 araç muayene istasyonu kurulacaktır. Her iki istasyon inşaatı da başlamıştır.

3.5 Muayene Kanalları
Proje kapsamında toplam 189 araç muayene istasyonunda 471 kanal yapımı düşünülmektedir. Araç muayene istasyonlarında genel olarak 7 temel tip araç muayene kanalı tasarlanmıştır.

3.6 Bilgisayar ve Veri İşleme Sistemi
Tüm istasyonlara yapılan işlemler elektronik ortamda kayıt altına alınacak ve bu bilgilere, Bakanlığımız, Maliye Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafında ulaşılabilecektir. Böylece, araçların muayenesini ilişkin gerçek ve güvenilir verilere kolaylıkla erişilebilecektir.

3.7 Personel Durumu
Proje kapsamında;,
270 İstasyon Amiri
89 İstasyon Amir Yardımcısı,  6 Bölge Müdürü,  6 Bölge Kalite Görevlisi,  6 Bölge Eğitim Görevlisi,  660 Teknisyen,  219 Araç Kabul Görevlisi ve 189 Güvenlik Görevlisi, olmak üzere 1500′ün üzerinde personel istihdam edilmesi planlanmaktadır.

İşletici tarafından personele verilecek hizmet içi eğitim yanında, her yıl en az 5 gün, Bakanlığımızın öngördüğü ve önerdiği konular hakkında sürekli hizmet içi kurslar planlanacak olup, bu kurslar ile teknik personelin (istasyon amiri, istasyon amir yardımcısı, teknisyen) araç teknolojisi ve araç muayenesinin yasal çerçevesi konularında güncel bilgilere sahip olunması sağlanacaktır.

3.8 Muayene Araç ve Gereçleri
Araç muayene istasyonlarında ;
- Fren Test Cihazı
- Far Ayar Kontrol Cihazı
- Direksiyon Boşluk Ölçme Cihazı
- Kanal Krikosu
- Gürültü Kontrol Cihazı
- Gaz Kaçağı Kontrol Dedektörü
- Egsoz Gazları Ölçüm Cihazı
- Diğer Ekipmanlar (Yardımcı el aletleri, laslik dişi derinliği ölçme kumpası, kompresör, jeneratör ve diğer küçük gereçler) Bulundurulacaktır.Tüm parça, birleştiren parça ve cihazlar ISO ve CE veya muadil standartlara uyumlu olacaktır.

3.9 Kalite Yönetim Sistemi
İstasyonlar TS EN 45004 ‘e göre yetkili bir akredite kuruluşu tarafından akredite edilecektir.
Ayrıca, mevcut durumda kalite yönetim sistemiyle ilgili olarak; teknik, yönetim, pazarlama ve BT prosedürlerine atıflar yapan kalite el kitabı hazırlanacaktır.

3.10 İş Ortaklığı
Sistemin daha hızlı/yaygın kurulumunu sağlamak, kontrol fonksiyonunu ve denetimi kolaylaştırmak ve güçlendirmek, yerel tecrübeyi ve ilişkileri daha etkin kullanmak, yerel yatırımcılara fırsat vermek amacıyla Bakanlığımızın da onayı ile (alt işletici) iş ortaklığı modeli kurulabilecektir.

3.11 Araç Muayenesinin Yapılması
Muayenesi yapılacak aracın muayene istasyonuna gelmesini müteakip;
Aracın kayıt işlemleri yapılır,
Bir iş emri çıktısı alınır,
Teknisyen aracın teknik muayenesini test prosedürlerine göre yapar,
Araç sahibi emniyeti sağlanmak koşulu ile muayeneye nezaret edebilir,
Teknisyen muayene işlemini tamamladıktan sonra bilgileri bilgisayara aktarır Muayene sonucunda bir muayene rapor çıktısı alınır.
Küçük kusurlar var ise muayene etiketi yapıştırılır ve muayene işlemi bitirilir.
Ancak, aracın muayenesi sonucunda ağır kusurlu olduğuna karar verilirse, bu araç sahibine kusurun giderilmesi için 1 aylık süre verilir. Bir aylık süre içinde gelinen ikinci muayeneden muayene ücreti alınmaz. Bu süreden sonra gelenlerden muayene ücreti tam olarak alınır. Eksiklikler tamamlanmadığı sürece muayene işlemi tamamlanmış sayılmaz.

3.12 Denetim
İstasyonlar tarafından yapılacak tüm işlemlerin mevzuata uygunluğu Bakanlığımız denetimi altında olacaktır.

haberler